مصطفی رسولی
ولايت تازه تاسيس دايكندي جزء ولايات مركزي افغانستان و مربوط مناطقي است كه به هزاره جات معروف مي باشد. اين ولايت كوهستاني جزء نواحي غربي رشته كوههاي هندوكش و بابا است. شيب دره هاي آن به سمت غرب و جنوب غربي در منتهي اليه
مرزهاي ولايت درياهاي هلمند و خاشرود را مي سازد.
طبيعت دايكندي كوهستاني است، با دره هاي عميق و كوهستانهاي خشك. اما به دليل كم ارتفاع بودن نسبي رشته كوهها، در تابستانها هوا گرم مي شود و اين باعث شده تا مردم اين نواحي كوهستاني بتوانند محصولات و ميوه هاي گرمسيري مانند زردآلو و بادام پرورش دهند.
ولايت دايكندي يكي از محروم ترين ولايات در افغانستان است. به دليل تازه تاسيس بودن ولايت هزينه و امكانات اندكي كه در اختيار اين ولايت قرار مي گيرد صرف ايجاد ساختارها و ادارات دولتي مي شود و هنوز تا شكل گيري نهادهاي ولايتي راه طولاني در پيش است.
فعاليت هاي انكشافي در ولايت دايكندي در حد اقل خود قرار دارد. در اين ولايت نه تنها يك متر سرك پخته وجود ندارد، بلكه سرك هاي مواصلاتي ديگر نيزبراي عبور و مرور مناسب نيست. دسترسي به خدمات صحي و درماني در حداقل است و فضاها و امكانات آموزشي در ضعيف ترين حالت مي باشند. در حقيقت اين ولايت به حال خود رها شده و توجه خاصي به آن صورت نمي گيرد.
دوري و صعب العبور بودن باعث عدم دسترسي مردم ولايت به مناطق شهري شده و تماس آنها را براي رونق بخشيدن به امورشان با مشكل مواجه كرده است. تنها اتكاي مردم به موسسات و انجوهايي هست كه هراز چند گاهي اقدام به كمك هاي سطحي و موقتي مي نمايند. اين كمك ها گرچه در جاي خود مفيد ارزيابي مي شود ولي براي توسعه و رشد ولايت هيچ تاثيري نمي گذارد. بدين ترتيب بايد گفت مردم ولايت دايكندي براي زندگي تنها بايد به خود تكيه نمايند و اين به دليل خشن بود طبيعت و كمبود امكانات كاري بس دشوار و طاقت فرسا مي نمايد.
خشكسالي و كمبود علوفه براي دام باعث شد تا تعداد زيادي از مردم ولايت مهاجر شوند و به خارج از كشور يا شهرهاي بزرگ روي آورند. در بيشتر مناطق دايكندي زمين ها متكي به آب چشمه است و چناچه بارندگي صورت نگيرد نمي توان به زراعت و مالداري اميدوار بود.
معيشت در دايكندي سخت است. علاوه بر نبود كار و بي مهري طبيعت به دليل نبود راههاي مواصلاتي و دسترسي سخت به مناطق مختلف ولايت هزينه هاي حمل و نقل بسيار گران است و اين خود دليل مضاعفي براي فقر و كاهش قدرت خريد و امرار معاش مردم مي شود.
اما اوضاع سياسي در دايكندي نيز چندان خوشايند نيست. رقابت هاي ناسالم جناحي و گروهي هم چنان به قوت خود باقي است و با كشيده شدن آن در پست هاي اداري ولايت باعث هدر رفتن انرژي و فرصت هاي بسيار مي گردد. قوماندان هاي خود سر هنوز در ولايت صاحب قدرت واقتدار هستند و طالبان نيز در ميان برخي حلقات نفوذ دارند و گهگاهي نيز ولايت را با حملات خود تهديد مي كنند.
رشد فرهنگي و توسعه ي انساني در ولايت دايكندي اصلا قابل بررسي نيست. تقريبا مي شود گفت فعاليت هاي فرهنگي و آموزش اجتماعي در ولايت در ركود قرار دارد. دسترسي به رسانه ها در حد اقل خود است و كارهاي فرهنگي و فعاليت هاي آموزشي عمومي اصولا وجود ندارد.
ولايت هاي افغانستان بنابر موقعيت هاي اجتماعي، سياسي، اقتصادي و انكشافي داراي سه درجه هستند. اين درحالي است كه اگر اختلاف ميان ولايت دايكندي و ولايت هاي درجه اول و دوم را در نظر بگيريم ولايت دايكندي در درجه ي پنجم هم قرار نمي گيرد. بنابراين اطلاق درجه سومي به ولايت محروم دايكندي صرفا يك تقسيم بندي اسمي است.
غلغله
عکسها از مظفر علی