علی امید
مراسم گرامیداشت جشن فرهنگ هزاره توسط مرکز اتحاد جهانی هزاره با شعار «از حافظه تاریخی تا افقهای نو؛ جشن فرهنگ، هویت و همبستگی هزارگی» در میدیکو انترنشنال و شهر فرانکفورت آلمان با گردانندگی دکتر مرتضی حکیمی و زهرا منتظری با حضور شهروندان آلمان برگزار گردید.
مجریان برنامه ضمن خوشآمدگویی به مهمانان به دو زبان آلمانی و فارسی، این مراسم را یک برنامه فرهنگی و خانوادگی توصیف کردند. آنان افزودند که این رویداد در دو بخش برگزار می شود:
بخش نخست در تالار «مدیکو اینترنشنال» شامل سخنرانیها، دکلمه شعر، نمایش لباس، نمایشگاه کتاب و عکس و همچنین معرفی غذاهای سنتی هزارگی بوده است.
بخش دوم در «اوست پارک» برگزار شده و شامل اجرای موسیقی، رقص، دکلمه شعر و صرف غذا می باشد.
در ابتدا، اجرای موسیقی توسط محمدعلی رضایی با دمبوره آهنگ «مبارک جشن فرهنگ هزاره – گل لاله گل سنگ هزاره» را اجرا کرد.
محمد اکبر شریفی، فعال سیاسی، در آغاز سخنرانی خود شعری از اخوان ثالث را دکلمه کرد. وی که خود را از قوم ازبک معرفی میکند، در ادامه اظهار داشت که افغانستان هنوز به یک ملت واحد و منسجم تبدیل نشده است.
او به نقش ازبکها در تاریخ و سیاست کشور اشاره کرده و از جنبشهای هویتطلبانه مانند «هزارستان» و «ترکستان جنوبی» یاد کرد. همچنین باور خود را مبنی بر اینکه هزارهها در سالهای اخیر بیشترین رشد و پیشرفت را در میان اقوام افغانستان داشتهاند، بیان نمود.
وی در بخش دیگری از سخنانش به فعالیتهای سیاسی گذشته یاد نموده در پایان، تأکید نمود که پس از دههها سکوت، لازم است مسائل و چالشهای جامعه با دیدگاهی انتقادی و سازنده مورد بررسی قرار گیرد.
بانو فاطمه علیزاده فعال اجتماعی و مدافع حقوق زنان، پرنتیشن به زبان آلمانی درباره فرهنگ، ارزشها و دستاوردهای جامعه هزاره را ارایه داشت وی فرهنگ هزاره را مبتنی بر احترام، همبستگی اجتماعی، مهماننوازی، عدالتخواهی، آموزش و کرامت انسانی دانست و تأکید کرد که هزارهها با وجود چالشها و محرومیتهای تاریخی، توانستهاند هویت فرهنگی، زبان، موسیقی و سنتهای خود را حفظ کنند.
او با اشاره به پراکندگی هزارهها در مناطق مختلف افغانستان، بامیان را یکی از مهمترین مراکز تاریخی و فرهنگی این جامعه معرفی کرد و از جشنوارههای فرهنگی، هنری و سنتی این منطقه به عنوان نمادی از پویایی فرهنگی هزارهها یاد نمود.
علیزاده همچنین به نقش هزارهها در جنبشهای مدنی و عدالتخواهانه اشاره کرد و گفت که حرکتهایی مانند جنبش روشنایی و جنبش تبسم، بیانگر تلاش مسالمتآمیز این جامعه برای دستیابی به برابری، عدالت و حفظ کرامت انسانی بوده است.
وی صلحدوستی، مشارکت در روندهای دموکراتیک و حضور فعال زنان در عرصههای اجتماعی و سیاسی را از ویژگیهای برجسته جامعه هزاره دانست و از چهرههایی مانند دکتر سیما سمر، حبیبه سرابی و عذرا جعفری به عنوان زنان پیشگام در عرصه مدیریت و سیاست افغانستان نام برد.
در بخش دیگری از سخنانش، آموزش را یکی از مهمترین ارزشهای جامعه هزاره عنوان کرد و گفت که خانوادههای هزاره با وجود مشکلات اقتصادی، توجه ویژهای به تحصیل فرزندان، بهویژه دختران، دارند. او از مرحوم استاد دکتر یونس طغیان ساکایی، دکتر شکردخت جعفری، دکتر حمیرا رضایی و شمسیه علیزاده را به عنوان نمونههای موفق در عرصه آموزش و دانش یاد کرد.
وی همچنین به موفقیتهای ورزشی هزارهها اشاره نمود و از روحالله نیکپا، زکیه خدادادی و زکیه احمد به عنوان الگوهای الهامبخش برای نسل جوان نام برد.
در بخش فرهنگ و هنر، او نقش موسیقی دنبوره را در حفظ هویت فرهنگی هزارهها برجسته دانست و از هنرمندانی چون استاد صفدر توکلی، آبه میرزا، شهید سرور سرخوش، استاد داوود سرخوش و الهه سرور به عنوان چهرههای تأثیرگذار موسیقی هزاره یاد کرد.
فاطمه علیزاده در پایان تأکید کرد که معرفی فرهنگ و تاریخ هزارهها به معنای نادیده گرفتن سایر اقوام افغانستان نیست، بلکه هدف آن تقویت شناخت متقابل، احترام به تنوع فرهنگی و تلاش برای ساختن آیندهای مبتنی بر عدالت، همزیستی و پیشرفت برای همه شهروندان افغانستان است.
بکتاش سیاوش، خبرنگار، سیاستمدار و نماینده دوره شانزدهم پارلمان افغانستان، حضور در میان مردم سرزمین خود را افتخاری بزرگ دانسته او همواره از همزیستی با قوم هزاره با احترام و افتخار یاد کرده و معتقد است که هزارهها در طول تاریخ، رنجها و دشواریهای فراوانی را با صبر و استقامت پشت سر گذاشتهاند.
به باور وی، هزارهها از امکانات رفاهی از سوی دولت ها محروم ماندهاند و داستان زندگی آنان بخشی از روایت بزرگ افغانستان را تشکیل میدهد. او تأکید میکند که برای حل این مشکلات باید راهکارهای عملی و مؤثر جستوجو شود.
بکتاش سیاوش معتقد است که هزارههای افغانستان در طول تاریخ مورد بیمهری دولتها، حاکمان و امپراتوریها قرار گرفتهاند. با این حال، او بر این باور است که جایگاه زنان در جامعه هزاره والا و ارزشمند است و سایر اقوام افغانستان نیز باید از این جایگاه الگو بگیرند.
وی همچنین اشاره میکند که موفقیتهای افغانستان در برخی عرصهها، بهویژه مشارکت زنان در انتخابات، تا حد زیادی نتیجه حمایت و حضور فعال مردم هزاره بوده است، زیرا این قوم نقش مهمی در مشارکت سیاسی، بهویژه حضور زنان در پای صندوقهای رأی، داشتهاند. او دستاوردهای مشترک هموطنان هزاره را در عرصههای ورزش، صنعت، پیشرفت و توسعه کشور قابل افتخار میداند و نقش زنان این جامعه را در این موفقیتها بسیار مهم توصیف میکند.
به باور او، اگر برای مشکلات موجود افغانستان راهحلهای عملی و نقشآفرینی مؤثر هزارهها مدنظر قرار نگیرد، وضعیت کشور حتی پس از سالها نیز تغییر قابل توجهی نخواهد کرد و شرایط کنونی ادامه خواهد یافت.
در پایان، وی بر ضرورت حفظ میراث بزرگان و پاسداری از ارزشهای تاریخی و فرهنگی هزارهها تأکید میکند و این امر را برای آینده فرهنگی و اجتماعی این جامعه بسیار مهم میداند.
بانو آزاده شریفی فعال حقوق بشر از ازبیک های افغانستان به زبان آلمانی با تأکید بر تنوع قومی افغانستان و ضرورت پذیرش برابر همه اقوام را بیان داشت او گفت که اقوامی مانند هزارهها، ازبکها و ترکمنها با وجود بومی بودن، با تبعیض، فقر، خشونت و محدودیتهای فرهنگی و زبانی روبهرو هستند. در این صحبت هایش، بهویژه به وضعیت هزارهها از نظر خشونت و سرکوب، و نیز به وضعیت ازبکها و ترکمنها از نظر محرومیت اقتصادی و فرهنگی اشاره نمود. همچنین محدودیت آموزش زبان ازبکی و تهدید هویت فرهنگی این اقوام مورد انتقاد قرار داد. در پایان، تأکید میکند که سکوت در برابر این تبعیضها مشکل را عمیقتر کرده و تنها با پذیرش تنوع قومی، برابری حقوقی و ایجاد یک نظام عادلانه و دموکراتیک میتوان به وحدت واقعی و همزیستی مسالمتآمیز در افغانستان رسید.
نمایش لباس هزارگی توسط برند «گل بادام» به اجرا درآمد که زیبایی و اصالت لباس سنتی هزارگی را به نمایش میگذاشت.
بخش دوم مراسم در محوطه باز پارک با حضور پرشور اشتراک کنندگان:
اجرای موسیقی توسط هنرمندان، از جمله محمدعلی رضایی و ابراهیم حسینی در بخش دمبوره، محمد حسنی در بخش گیتار انجام شد. همچنین، دکلمه شعری از سوی آقای محمد شریفی آهنگ با موضوع فرهنگ هزاره همراه با نوای دمبوره اجرا گردید.
در ادامه، گروه رقص «خورشید» به سرپرستی خانم حسینی و با همراهی دهها تن از اشتراککنندگان، به اجرای برنامه رقص سنتی و هزارگی پرداختند.
رقیه تلاش، به نمایندگی از مرکز اتحاد جهانی هزاره، ضمن خوشآمدگویی، مراتب قدردانی و امتنان خود را از حضور پرشور مردم از راههای دور و نزدیک ابراز کرد. وی در سخنان خود تأکید نمود که حضور آگاهانه مردم در برنامههای فرهنگی و اجتماعی، موجب افزایش آگاهی جامعه میزبان نسبت به وضعیت هزارهها در داخل و خارج از افغانستان میشود.
او خاطرنشان کرد که همانگونه که اشتراک در برنامههای مرتبط با هزارهجنساید از اهمیت و ارزش بالایی برخوردار است، حمایت و استقبال از برنامههای فرهنگی با محوریت معرفی فرهنگ هزاره نیز میتواند به رشد و توسعه فرهنگی این جامعه کمک کند. وی افزود که قوم هزاره در طول سالها با وجود محدودیتها، برای حفظ هویت و فرهنگ خود ایستادگی کرده و این پایداری را «مقاومت فرهنگی» این قوم دانست.
رقیه تلاش همچنین از شرکتکنندگان خواست تا در اطلاعرسانی و پوشش ابعاد مختلف برنامههای فرهنگی دقت و توجه لازم را داشته باشند و با حمایت بیشتر از برگزارکنندگان، در واقع در راستای خدمت به فرهنگ و هویت خود گام بردارند.
تصاویر از موسی علی زاده، قاسم مسجدی و امین شفایی
