بزرگداشت سالگرد تولد استاد مزاری در برلین آلمان

در آغاز برنامه، مجری مراسم مصطفی میرتمان درباره اهمیت این مناسبت و اهداف برگزاری آن سخن گفت.

محمد رویش، از فعالان اجتماعی، زندگی‌نامه و مبارزات شهید استاد عبدالعلی مزاری را تشریح کرد. وی در سخنان خود، استاد مزاری را به عنوان یکی از چهره‌های تأثیرگذار تاریخ معاصر افغانستان معرفی کرد و به زندگی، مبارزات و اندیشه‌های او پرداخت. او یادآور شد که استاد مزاری در پنجم جوزای 1326 هجری خورشیدی در روستای نانوایی ولسوالی چارکنت ولایت بلخ متولد شد و دوران کودکی و جوانی خود را در میان مردمی سپری کرد که با فقر، تبعیض و محرومیت روبه‌رو بودند. وی همچنین به تحصیلات دینی استاد مزاری در مزارشریف، قم و نجف و نقش او در مبارزات سیاسی و اجتماعی اشاره کرد.

در ادامه، نقش استاد مزاری در دوران جهاد و مقاومت علیه تجاوز شوروی و نیز تلاش‌های او برای ایجاد وحدت میان گروه‌های مبارز هزاره مورد بررسی قرار گرفت. همچنین تأکید شد که تأسیس حزب وحدت اسلامی افغانستان در سال 1368 از مهم‌ترین دستاوردهای سیاسی او بود که زمینه انسجام سیاسی و اجتماعی هزاره‌ها را فراهم ساخت.

محمد رویش در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت‌های سیاسی استاد مزاری پس از سقوط حکومت کمونیستی اشاره کرد و او را مدافع عدالت، مشارکت سیاسی اقوام، توزیع عادلانه قدرت، رسمیت مذهب تشیع و برگزاری سرشماری شفاف دانست. وی همچنین به شهادت استاد مزاری در 22 حوت 1373 و جایگاه ماندگار اندیشه‌های او در میان مردم پرداخت.

در پایان این بخش، محمد رویش شعر «سبز شد دشت مزار اندر بهار» سروده عزیز فیاض را در وصف شهید مزاری دکلمه کرد.

بانو فاطمه علی‌زاده، فعال اجتماعی و مدافع حقوق زنان، در سخنرانی خود به زبان آلمانی به معرفی شخصیت، اندیشه‌ها و جایگاه تاریخی استاد عبدالعلی مزاری پرداخت. وی شهید مزاری را نماد عدالت‌خواهی، برابری و مشارکت عادلانه همه اقوام در سرنوشت کشور دانست و تأکید کرد که او همواره برای رفع تبعیض، تأمین حقوق شهروندی و ایجاد جامعه‌ای مبتنی بر عدالت و همزیستی تلاش می‌کرد.

بانو علی‌زاده همچنین به دیدگاه‌های استاد مزاری درباره جایگاه زنان در جامعه اشاره کرد و گفت که رهبر شهید، برابری حقوق زنان و مردان را از اصول اساسی عدالت اجتماعی می‌دانست. به باور او، توسعه و پیشرفت یک جامعه بدون حضور فعال و برابر زنان در عرصه‌های آموزشی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی امکان‌پذیر نیست. استاد مزاری همواره بر حق آموزش، کار، مشارکت اجتماعی و برخورداری زنان از فرصت‌های برابر با مردان تأکید می‌کرد و این حقوق را از حقوق بنیادین انسانی می‌شمرد.

وی در ادامه با ابراز تأسف از وضعیت کنونی افغانستان خاطرنشان کرد که امروز بخش بزرگی از این حقوق نادیده گرفته شده است؛ به‌گونه‌ای که دروازه‌های مکاتب، دانشگاه‌ها و بسیاری از فرصت‌های شغلی به روی دختران و زنان بسته شده و آنان از حقوق اساسی خود محروم مانده‌اند. بانو علی‌زاده تأکید کرد که پاسداشت اندیشه‌های عدالت‌خواهانه شهید مزاری، مستلزم دفاع از حق آموزش، کار و مشارکت اجتماعی زنان و تلاش برای تحقق برابری و کرامت انسانی در جامعه است.

بانو علی‌زاده در پایان، استاد مزاری را شخصیتی فراتر از تعلقات قومی توصیف کرد که با گفتمان وحدت، برابری، کرامت انسانی و حق‌خواهی، میراثی ماندگار در تاریخ معاصر افغانستان بر جای گذاشته است.

بخش هنری برنامه با اجرای چندین آهنگ حماسی توسط عاشق نواز، هنرمند محلی، همراه بود که مورد استقبال گسترده حاضران قرار گرفت. وی با همرایی محمود در بخش طبله، آهنگ «اگرچه از چوب سنگ دمبوره مه، خدایی شی خیلی قشنگ دمبوره مه» را اجرا کرد.

همچنین اجرای گروهی به شیوه کُر توسط گروه هنری آوا با حضور عاشق نواز، بانو هنردوست، رضا ابراهیمی و مهدی وفا در بخش دمبوره و محمود در بخش طبله برگزار شد. این گروه آهنگ «سلام ای مرد باتقوا مزاری» اجرا نمودند.

در ادامه، دیدو خوانی قطعه‌ای از موسیقی محلی هزارگی توسط بانو هنردوست با همراهی بانو پریسا حسینی اجرای مشترکی را به نمایش گذاشتند.

از دیگر برنامه‌های هنری می‌توان به اجرای موسیقی با آرمونیه توسط فرهاد فرزی، اجرای دمبوره توسط حفیظ کاظمی، رضا ابراهیمی و مهدی وفا اشاره کرد.

همچنین هومن نستوه، جوان‌ترین شرکت‌کننده برنامه، دو قطعه شعر را دکلمه کرد.

در ادامه، عیسی درویش، استاد پیشین دانشگاه بامیان و رئیس انجمن اتحاد، پیرامون اهداف، اندیشه‌ها و کارنامه‌های شهید مزاری سخنرانی نمود. وی با اشاره به پدیده مهاجرت، جنگ‌ها، قتل‌عام‌ها و ناامنی‌ها را از عوامل اصلی مهاجرت مردم افغانستان دانست و به دشواری‌های زندگی مهاجران، به‌ویژه هزاره‌ها، پرداخت.

او همچنین بخشی از سخنان خود را به دستاوردهای استاد مزاری در زمینه احیای هویت، وحدت و حقوق سیاسی مردم اختصاص داد و بر اهمیت حفظ هویت و فرهنگ تأکید کرد. عیسی درویش در پایان، سالروز میلاد بابه مزاری، عید قربان و جشن دمبوره را به حاضران تبریک گفت.

در پایان مراسم، عاشق نواز بار دیگر به اجرای دمبوره پرداخت و برنامه با گرفتن عکس‌های یادگاری به پایان رسید.

تصاویر از موسی علی‌زاده و محمد درویش.